ایران: خانه ی شیشه ای حکایت غریبانه ی دختران سرزمینم ـ جایی برای یک نگاه امن

خانه ی شیشه ای حکایت غریبانه ی دختران سرزمینم
قسمت های این فیلم را اینجا ببیند
گزارشی از بنیاد” امید مهر” ؛
جایی برای یک نگاه امن
هوا تاریک می شود. گرم نیست اما سرد هم نیست . کنار خیابان می دود ،مدام به اطراف نگاه می کند، گاهی به پشت سرش ،سرک می کشد. فرار می کند . شاید از جایی ، شاید از کسی !
در میان انبوه جمعیت ، آمد و رفت ماشین ها و هیاهوی داخل شهر تنهای تنها با یک جفت کتانی سفید رنگ ، سرگردان است.
گاهی به اتوبوس های پارک شده ، داخل ایستگاه تکیه می دهد ، گاهی به تیر چراغ برق ، گاه هم به سکویی .
در خیابان های شهر ، داخل پارک ها و ترمینال ها بسیاردختران و زنان تنهایی هستند. آنها تنها نیازمند یک نگاه امن و یاری اند.
بنیاد امید مهر داخل یکی از کوچه پس کوچه های شمال شهر تهران است. محله ای که مردمانش با فقر ،نداری ، گرسنگی و بی خانمانی تقریبا” بیگانه اند. محل گذر مردمانی شیک پوش با ماشین های لوکس.
چند نفر نگاهم می کنند اما یکی جلوتر می آید : با کی کار داری؟
منتظر جواب نمی ماند می گوید : از پله ها بالا بروم سمت چپ اولین اتاق ، خانم مدیر اونجاست.
اینجا بنیاد امید مهر است ، بنیاد امید مهر ، جایی برای خدمات رسانی به زنان و دختران با شرایط سنی ۱۵ تا ۲۵ سال است که مشکلات بدسرپرستی ، بی سرپرستی ، فقر و نداری دارند و اکنون به بیش از ۱۰۰ مددجوی زن خدمات آموزشی و پرورشی ارائه می دهد، ساختمانی نه خیلی بزرگ با مساحت ۱۵۰ متر در یکی از خیابان های تهران بزرگ ، ساختمانی که می توان در آن به ۱۰۰ دختر و زن گرفتار با ناهنجاری های اجتماعی خدمات ارائه داد.
ساختمانی که می توان از پله ها بالا و پایین رفت ، استراحت کرد ، غذا خورد،درس خواند،مهارت و حرفه آموخت و حتی الگو شد ؛ دور از کسانی که خشونت اعمال می کنند.
اینجا بنیاد امید مهر ، خانه ایست امن برای دختران و زنان آسیب دیده یا در معرض آسیب که عمده فعالیت هایش مهارت و حرفه آموزی است اما جایی برای خواب شب ندارد. خانه ای که حیاطش بزرگ نیست اما کوچک هم نیست تنها راه خروجی یک در کوچک خاکستری رنگ است و می توان کسی را که زنگ آنجا را به صدا در می آورد از داخل دستگاه نصب شده به دیوار دید.
خانه ای برای من
اختر ۱۹ سال سن دارد، لاغر اندام است . می نشیند روی صندلی روبه رویم . پاهایش را کنار هم جفت می کند. ۱۲ ساله بوده که پدر و مادرش از هم جدا شده اند تا ۱۵ سالگی در خانه محقر با پدر بزرگی که شغل جوبگردی داشت و مادر بزرگی که شاگرد نانوا بود زندگی می کرده است اما فقر و نداری بی اندازه او را از خانواده جدا کرد. اختر در یکی از واحدهای بهزیستی زندگی می کند . چند وقت است که به بنیاد امید مهر برای خدمات گرفتن معرفی شده است . او امروز توانسته است ادامه تحصیل بدهد ، دوره تخصصی حسابداری را بگذراند و وارد دانشگاه شود. حالا اختر نه تنها با سواد است بلکه وارد طبقه فرهنگی جامعه شده است.
اختر از آرزوهایش می گوید ، علاقه مند است حسابدار موفقی باشد، خانه بخرد و استقلال مالی داشته باشد ، تشکیل خانواده بدهد و یک دختر با موهای صاف و براق مشکی داشته باشد که چشمانش هم سیاه و درشت باشد. اختر تکیه داده به صندلی ؛ حالت پاهایش را عوض می کند و روی هم می گذارد . او فکر می کند ۲ سال بعد از اتمام تحصیلات دانشگاهی کاری پیدا و به پدربزرگش کمک مالی می کند و وقتی خیالش راحت شد ازدواج می کند با مردی که اولین خواستگارش نیست. او نمی خواهد زندگی پدر و مادرش را تکرار کند . بنیاد امید مهر دو طبقه است . طبقه اول آن آشپزخانه دارد، سرویس بهداشتی ، اتاق مددکاری ، سالن غذا خوری و یک نشیمن و اتاق اداری . هر ماه در همان سالن غذا خوری کارگاه های توانمندسازی برگزار می شود. طبقه دوم ، کلاس های مهارت و حرفه آموزی همراه با دفتر مدیریت ، آموزش و روانشناسی است.
مثل مادر
عشرت قلی پور مدیریت اجرایی بنیاد امید مهر رابر عهده دارد . او یکسال پس از تاسیس با بچه ها بوده است . بچه ها او را دوست دارند، نه به اندازه مادرشان اما مثل او.
او با اشاره به نام مدیر موسس ، دکتر مرجانه حالتی روانکاو و روانشناس ، در معرفی بنیاد امید مهر می گوید :‌بنیاد در سال ۱۳۸۲ در ۵ بخش اجرایی ، آموزشی ،روانشناسی،مددکاری و اداری آغاز شد.
بنیاد امید مهر برای خدمات رسانی و توانمند سازی دختران و زنان آسیب دیده یا در معرض آسیب است . خدمات در بنیاد به طور رایگان و با همکاری نیروهای متخصص ارائه می شود.
قلی پور به نحوه پذیرش مراجعان اشاره می کند و می گوید : دختران و زنان با شرایط سنی بین ۱۵ تا ۲۵ سال برای یک دوره ۱۸ ماهه در بنیاد پذیرفته می شوند که پس از پایان این دوره به یکی از دوره های تخصصی آن هم به تشخیص ۴ واحد اجرایی معرفی می شوند بعد از دریافت مدارک تخصصی از سازمان فنی و حرفه ای مهارت جویان جذب محیط کار در داخل بنیاد یا خارج ، آن هم با نظارت مستقیم مددکاران وکارشناسان می شوند.
۶۰ درصد از مهارت جویان امید مهر از سوی بهزیستی و کلانتری ها معرفی می شوند و ۴۰ درصد دیگر از قشرهای بسیار فقیر جامعه از جنوبی ترین مناطق شهر می آیند. تعدادی هم از دختران و زنان خود معرف اند. مدیر اجرایی بنیاد امید مهر در خصوص زنان و دختران خود معرف توضیح می دهد : خود معرف ها کسانی هستند که از دور عملکرد بنیاد را شنیده اند و خود به محل مراجعه می کنند که عمده آنان از خانواده های بی سرپرست ، تک سرپرست یا بد سرپرست هستند. داشتن حداقل مدرک تحصیلی پایان دوره راهنمایی ،دیپلم یا پیش دانشگاهی یکی از دیگر از شروط پذیرش در بنیاد امید مهر است.
برخورداری از بهره هوشی نرمال ، نداشتن معلولیت جسمی و اختلالات روانی آن هم به تشخیص روانشناس یا در صورت لزوم روانپزشک ، عدم اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی ، عدم سوءپیشینه و تحت پیگرد قانونی نبودن از دیگر شروط پذیرش مهارت جویان است اما اولویت ها با کسانی است که از سوی خانواده ها ، کلانتری ها یا بهزیستی معرفی می شوند.
گفتنی است که در خصوص بهزیستی و مراکز نگهداری ها می توان به شرایطی اشاره کرد که این مراکز قادر به حمایت های آموزشی،پرورشی و پیشرفت برای مهارت جو را نباشند. پس از گذشت این مراحل مددکاران از منازل مددجویان بازدید به عمل می آورند که بعد ازآن ارائه خدمات بنیاد آغاز می شود.
در صورت داشتن اختلالات روانی و رفتاری بنابر تشخیص واحد روانشناسی به مراکز درمانی خارج از بنیاد امید مهر معرفی می شوند تا پس از آمادگی ، توانایی شرکت در کلاس های آموزشی را داشته باشند . در بنیاد می توان به موارد پذیرش استثنا دختران بالای ۲۵ سال ، کم سواد یا بی سواد ، گاه تحصیلکرده حتی گرفتار به مواد مخدر اشاره کرد. ارائه خدمات برای این استثناها در خارج از بنیاد صورت می گیرد.
طیف گسترده خدمات در بنیاد امید مهر دربرگیرنده مراحل پرورشی ، مهارت های زندگی ، گروه درمانی ،فن بیان، خلاقیت ،مبانی هنرهای تجسمی و مؤلفه های چند عاملی فرهنگ شامل آشنایی با آداب و روسوم ، سنن ، مذاهب گوناگون ، اقوام مختلف ایرانی و…. است. در مراحل آموزشی هم در زمینه های اپراتوری ، آشنایی با نرم افزار،گرافیک ، برنامه ریزی ،منشی گری ، حسابداری ، نقشه کشی ، آشپزی ، خیاطی ، کتاب داری و …. آموزش داده می شود.
معرفی ۶ زن موفق ایرانی با طرح و تعریف “قصه موفقیت” یکی دیگر از اقداماتی است که در بنیاد امید مهر انجام می شود. حتی می توان به آخرین نشست بنیاد با مدیران وزارت بهداشت و درمان اشاره کرد، که طی توافق طرفین مصوب شد وزارت بهداشت هر ماه با معرفی کارشناسان مجرب به منظور آموزش بهداشت فردی ، عمومی ، تنظیم خانواده و …. به مددجویان خدمات ارائه دهد.
سکوی پرش طلایی
سودابه ، مهارت جوی ۲۰ ساله بنیاد است. او معتقد است که این مرکز سکوی پرش طلایی اوست . سودابه از یک خانواده هشت نفره فقیر است مادر و پدرش از هم جدا شده اند اما مادر به خاطر نداری شوهر دومش و بی خانمانی دوباره ، زیر سقف نیمه شکسته خانواده برگشته است . دعوا و مشاجره میان آن دو ،تجمع همسایگان و مردم کوچه و محل ، دخیل کردن نیروی پلیس عرصه زندگی را برای تک تک اعضای خانه تنگ کرده است.
او از طریق کانون اصلاح وتربیت به بنیاد امید مهر معرفی شده است . امروز سودابه هنوز همان خانواده را دارد آنها عوض نشده اند اما او زندگی را از دریچه دیگری دیده است حالا در حد یک مترجم زبان انگلیسی موفق است . دوره حسابداری تخصصی را خوب می داند به همین زودی منتظر است شاغل شود.
امید داشته باشد
به گفته عشرت قلی پور فقر ،نداری ، بیکاری ، بی سوادی یا کم سوادی ، فقر فرهنگی ، عدم آگاهی و شرایط نامساعد محیط به ویژه خانواده عواملی هستند که وضعیت بجرانی این گونه از دختران و زنان جوان را به مخاطره می اندازند.
در تصدیق سخنان مدیر اجرایی بنیاد امید مهر یکی از مددکاران نیز معتقد است که پایه های سست خانواده ، مشکلات عاطفی دوران کودکی و نوجوانی ، مشکلات اجتماعی و فرهنگی ، نداشتن امکانات ، عدم آموزش ،‌ فقر مالی و…. عواملی هستند که می توانند منجربه بروز ناهنجاری های اجتماعی شوند.
مهری ۱۹ ساله است ،‌یکی از صدها دختری است که به بنیاد آمده اند و رفته اند، مهارت آموخته اند ،‌پیش رفته اند یا نیمه ،‌محیط را رها کرده اند. او هیچ علاقه ای به ادامه تحصیل ندارد اما توانسته است با کسب مهارت در دوره های خیاطی اکنون خیاط زبر دستی شود. حالا مهری نه تنها پول توجیبی خود را در می آورد و برای خود لباس می دوزد ،‌بلکه کمک حال مادر و ۵ خواهر و برادر ۶ ساله اش شده است.
به خانه باز گرد
در بنیاد امید مهر تلاش می شود تا به مهارت جویان برای بازگشت به خانواده انگیزه داده می شود. به گفته قلی پور هدف دیگر بنیاد شناسایی نیازها و حتی الامکان رفع نیازهای مراجعان است اما فضای محدود و کوچک جوابگوی این تعداد مهارت جو هم نیست اما چشم انداز آینده ما آموزش و توانمند سازی مادران مهارت جویان است ولی برای عملی کردن آن بیناد امید مهر نیازمند فضایی بزرگ تر از محیط کنونی است و آن مستلزم کمک و یاری نیکو کارانی است که علاقمند یاری رسانی اند.
یاری نیکو کاران
لادن کنی که مسوول آموزش بنیاد است در تایید اظهارات قلی پور می گوید: فضای کوچک ۱۵۰ متری و ارائه خدمات به ۱۰۰ مهارت جو مشکلی است که پذیرش مددجویان جدید را به تاخیر می اندازد . بیش از ۱۰۰ نفر دیگر واجد شرایط ورود به بنیاد هستند. کنی امیدوار است که توجه و یاری نیکوکاران منجر به تسهیل در روند پذیرش نیروی جدید مهارت جو باشد.
تهران – حیات
منبع: جهان زن

پاسخ دهید