مالزی: ” خواهران در اسلام” به فمنیست های مسلمان قدرت میدهد

مصاحبه ” موزه بین المللی زنان مسلمان” با زینا انور، فمینیست مالزیایی و عضو “خواهران در اسلام”

موزه:  شما بنیان گذار” خواهران در اسلام ” در مالزی هستید و تا پیش از کناره گیری، به مدت بیست سال سکان دار آن بودید. هدف خواهران،  برقراری عدالت برای زنان است بر اساس آنچه قران برای آنان مقرر کرده . در وهله اول چه چیز الهام بخش شما برای تاسیس این سازمان بود؟

زینا انور: من یکی از هشت عضو بنیان گذار خواهران در اسلام هستم و زمانی که نهایتا در سال ۱۹۹۸ دفتر تاسیس شد مدیراجرایی آن شدم.


خواهران با یک سوال آغاز شد: اگر خداوند عادل است اگر اسلام عادل است پس چرا قوانین و سیاست هایی که به اسم اسلام خلق میشود ناعادلانه است؟ این سوالی اساسی  بود که اعضای موسس خواهران، در آغاز جستجوی راهکار مقابله با تبعیض علیه زنان مسلمان به نام اسلام، با آن مواجه شدند.

ما درواقع دیدار های خود را در سال ۱۹۸۷ با شرکت زنان وکیل برای مرور مشکلات زنان برای دستیابی به حقوق خود تحت قانون خانواده اسلامی آغاز کردیم. اما به مرور دریافتیم که کار بر روی قوانین به تنهایی کفایت می کند. بسیاری از تبعیض ها و ستم هایی که زنان از آن رنج می برند در اسلام، یعنی منبع قوانین،  نکوهش شده بود.

در میان این همه اظهارات جایگاه عدالت برای زنان کجاست؟ چگونه یک مذهب عادل می تواند چنین مطالبی را در مورد زنان بگوید؟ میان ایمان ما به یک خدای عادل و یک مذهب عادل و مقرراتی که در مذهب به آن امر شده فاصله ای وجود دارد. چیزی که بیش از همه برای من آزار دهنده بود شنیدن فریاد ها و شکایات زنان در مورد زندگی اسف بارشان و نا امیدی آنان در عدم دریافت راه حل هنگام مراجعه به مقررات مذهبی بود، هنگامی که مایوسانه آه از نهادشان بر می امد که:” چه میتوان کرد، این دستور اسلام است”. زنان برایمان بازگومی کردند که چگونه وقتی برای شکایت از وضعیت زناشویی شان به مقامات مذهبی  مراجعه کردند پاسخ شنیدند که این حق شوهر آنهاست که همسر دوم اختیار کند، انها را کتک بزند، ودستور اطاعت و دستور رابطه جنسی بدهد.

به آنان گفته شده بود به خانه باز گردند و همسران مسلمان خوبی باشند تا شوهرانشان با آنها رفتاری بهتر داشته باشند. زنان گیج وغمزده به پیغام های متفاوتی که از رادیو و تلوزیون به آنها میرسید یا صحبتهای درون مساجد و جلسات خانگی گوش می سپردند که میگفت: شما هرگز نباید به خواسته های جنسی همسرانتان نه بگویید، حتی در پشت یک شتر، که اگر پدرتان در بستر مرگ نفسهای آخر رامی کشد و شما را در کنار خود میخواند(درحالیکه تنها یک اتاق با او فاصله دارید ) و شوهرتان شما را از رفتن به نزد اومنع کرده باید از شوهرتان اطاعت کنید، که جهنم پر است از زنانی که از شوهرانشان نا فرمانی کردند و زنان بی حجاب.

بسیار خشمگین بودم. من پنج سال در دهه شصت میلادی به مدرسه مذهبی رفتم و هرگز چنین عبارات زن ستیزی را به نام اسلام نشنیده بودم. همیشه میدانستم که بر اساس فرهنگ و سنت با زنان رفتار متفاوتی می شود، نه اسلام. دربزرگسالی و در مواجهه با این مطلب که ستم و بدرفتاری با زنان به عنوان آموزه های خداوند توجیه میشود توهین بزرگی به ایمان من بود.

من نمی توانستم به اسلام پشت کنم ومانند بسیاری بگویم که آزادی و برابری برای زنان در اسلام یا هیچ مذهب دیگری وجود ندارد. به دلیل نوع تربیتم و نیزباور مطلقم به یک خدای دادگراین هرگز گزینه من نبود.

نیاز شدید به بازخوانی قران بود تا دریابیم آیا در متن آن به واقع از بدرفتاری با زنان حمایت کرده یا نه. نیاز به این بازخوانی اهمیت ویژه ای داشت زیرا گروه های زنان در مالزی کمپینی برای تصویب قانون جرم انگاشتن خشونت خانگی به راه انداخته بودند. نمایندگان مذهبی دولت میگفتند که تصویب چنین قانونی ممکن نیست چرا که، به اعتقاد آنان، حق الهی هر مرد مسلمان است که زن خود را کتک بزند و هیچ قانون انسانی نمیتواند این حق را از او سلب کند..

این زمانی بود که به خود گفتیم دیگر بس است. ما نیاز داشتیم که با رجوع به قران پاسخ هایی رابیابیم که با واقعیت موجود زندگیمان هم خوانی داشته باشد.

موزه: پس حرکت انقلابی خواهران مراجعه به قرآن برای دفاع از حقوق زنان بود. این مطلب ممکن است بسیاری خوانندگان را شگفت زده کند یا در تقابل احساسی قراردهد. اما بگذارید یک نگاه ویژه به نظم قرانی توجیه چند همسری داشته باشیم به عنوان مثالی از فعالیت های شما.

بله این مساله یک نکته اساسی در آغاز باز خوانی قران با نگاه فمینیستی بود. یکی از شکایات رایجی که در آن زمان از زنان می شنیدیم نا عادلانگی چند همسری بود. بسیاری از زنان حتی نمی دانستند که شوهرشان همسر دومی اختیار کرده است. بسیاری از آنان از این امر شاکی بودند که همسرانشان هنگام ازدواج دوم آنها و فرزندانشان را نادیده گرفته اند. درد این فریب و خیانت برای آنها غیر قابل تحمل بود. و همچنان هنگام گله گذاری به مقامات مذهبی میشنیدند که چند همسری حقی اسلامی است و آنان حق اعتراض به این امر را ندارند. حتی رنجی که میکشیدند نیز نامشروع خوانده میشد چرا که به عنوان همسران مسمان خوب باید حق شوهرانشان را در تجربه چند همسری محترم می شماردند.

در نتیجه زمانی که تصمیم به بازخوانی قران گرفتیم تا دریابیم در مورد این مسایل غم انگیز زنان دقیقا چه می گوید، چند همسری اولین موضوعی بود که به آن پرداختیم.

با راهنمایی دکتر امینه ودود، قران پژوه، به زمینه تاریخی-اجتماعی وحی پی بردیم و آموختیم که چگونه پیامهای قرانی را بصورت جامع ارزیابی کنیم و دریابیم چه چیزی مخصوص عربستان قرن هفتم و چه چیز جهانی و ابدی است.

رویارویی با مسالع چند همسری در آغاز بسیار رهایی بخش و قدرت دهنده بود.  بسیار الهام بخش بود که وقتی سوره نسا(آیه ۴) میگوید مردان میتوانند تا چهار همسر اختیار کنند، ادامه میدهد که اگر بیم آن دارید که نتوانید بین آنان به عدالت رفتار کنید تنها یک همسر اختیار کنید و این برای شما بهترین خواهد بود!! اینجا خداوند مستقیما به ترس زنان درمورد چند همسری اشاره می کند. و هنوز زمانی که تمام دنیا میدانند که اسلام به مرد اجازه ازدواج با چهار زن را داده است تعداد بسیار کمی از این مساله که قران میگوید تک همسری برای شما بهتر است اطلاع دارند.

سوال طبیعی که اینجا بوجود آمد این بود که چگونه ازدواج با چهار زن ، تبدیل به یک منبع قانونی شده و حقی الهی برای مرد مسلمان شمرده میشود درحالی که بخش مربوط به ازدواج با “یک” زن نادیده گرفته می شود و زنانی که خواهان منع یا محدود شدن قانون چند همسری هستند به عنوان مسلمانانی که در مقابل معارف خداوند ایستاده اند تکفیر می شوند؟ چه شد که جامعه اسلامی به این نتیجه رسید؟ عدل اسلامی در تجربه چند همسری در زندگی امروز کجاست؟ چه کسی تصمیم گرفت که نیمی از آیه مشروع است و تبدیل به قانون و عرف میشود در حالی که نیم دیگر آن نادیده گرفته و فراموش شده است؟

ما تحقیقات بیشتری روی زمینه تاریخی-اجتماعی نزول این آیه انجام دادیم. آن آیه در شرایط جنگهای سالهای اول اسلام نازل شده بود زمانی که کودکان بسیاری یتیم شده و اموالشان مورد سو استفاده قرار میگرفت. آیه برای حمایت از کودکان بی سرپرست و زنان بیوه نازل شده بود نه برای مشروعیت بخشیدن به شهوت مردان برای داشتن شرکای جنسی متعدد. درتحقیقات بعدی به حدیثی برخوردیم که  پیامبر به داماد خود علی زمانی که می خواست همسر دیگری اختیار کند اعتراض میکند چرا که میگوید هر چه که دخترش فاطمه را بیازارد او را نیز آزرده خواهد کرد.

کشف غنای تاریخ اسلام ودر عین حال تنوع تفاسیر و نظرات حقوقی مختلف برای مان هیجان انگیز بود. ما می خواستیم صدای دیگری از اسلام را به گوش مردم برسانیم صدای  اسلامی که پشتیبان عدالت و مساوات است و بازتاب رحم و مهربانی خداوند در زندگی ماست.

ما فقط هشت نفر بودیم. چگونه هشت زنی که از نظر جامعه صلاحیت وقدرت صحبت کردن راجع به اسلام را ندارند می توانند چنین فضایی را ایجاد کنند؟ تصمیم گرفتیم از ابزار رسانه ای استفاده کنیم چرا که سریع ترین راه برای دستیابی به مخاطبان زیاد بود. پس تصمیم گرفتیم نامه ای در مورد موضع مان نسبت به چند همسری به روزنامه ها بنویسیم و خود را خواهران در اسلام نامیدیم. آگوست ۱۹۹۰ بود که مقاله ما در چهار روزنامه های اصلی چاپ شد و سروصدای زیادی به راه انداخت. همه در شگفت بودند که ما که هستیم. و تاریخ گویای ادامه ماجراست.  

موزه: بسیاری آیات دیگر وجود دارد که با سوء تفسیر علیه زنان مرود استفاده قرار گرفته اند تا توجیهی باشد برای اینکه زنان نباید رانندگی یا تحصیل کنند و اینکه زنان از مردان پست ترند. آیا هیچ یک از این محدودیت ها و عقاید مبنای اسلامی دارد؟

زینا انور: اول از همه اینکه هیچ چیز در قران نیست که حق رانندگی یا تحصیل زنان یا برابری آنان با مردان را انکار کند. البته آیاتی هست که مورد سوء تفسیر قرار گرفته اند تا تمام این تبعیض ها و بد رفتاری علیه زنان را توجیه کنند.

مساله مهم درک این مطلب است که هر کتاب آسمانی قابلیت تفسیرهای متفاوت را دارد. پاسخ هایی که میگیرید بسته به پرسش هایی است که میپرسید. این شگفت انگیز است که در عصر حاضر هنوز افکارعمومی بر این باورند که مرد حق الهی برای ازدواج با چهار زن را دارد، که مرد حق دارد که بر همسر خود فرمان براند و اطاعت او را طلب کند، یا شهادت زن تنها به اندازه نیمی از شهادت مرد ارزش دارد. این باورها و نیز اثر تخریبی که ازدواج مجدد شوهران یا کتک خوردن ازمردان یا اجبار به اطاعت از آنان بدون درنظر گرفتن  صحت جسمانی یا عزت نفس خود، بر زنان دارد با شرایط زندگی زن امروز همخوانی ندارد.

من معتقدم قران قابلیت تفاسیر متفاوتی را دارد. هیچ تفسیر معتبر قطعی انسانی ازمتن ان وجود ندارد. ما به عنوان انسانهای فانی باید در تفسیر کلام خداوند فروتنی به خرج دهیم. اگر به تاریخ تفاسیر قران به لحاظ فقهی و قضایی و غیره بنگریم سراسر تلاش مداوم مسلمانان است برای فهمیدن کلام خدا. برای من مانند سفری شگرف و بی انتهاست که می تواند به مرور زمان به معانی و افق های جدیدی منجر گردد. ممکن است شما آیه ای از قران را امروز بخوانید و به مفهوم مهمی دست یابید، اما همان آیه پنج سال بعد باید شما را به چیزی متفاوت و عمیق تر رهنمون شود، زیرا شما تغییر کرده اید و تجربیات مختلفی که در زندگیتان رخ داده باعث میشود از منظری دیگر به آن آیه بنگرید. پدری که معتقد به برتری مردان است امروز با این  واقعیت روبرو شده است که دخترانش در مدرسه پیشرفت بهتری نسبت به پسرانش دارند، آنها همچنین شغل های بهتری دارند و او را دردوره سالمندی به لحاظ اقتصادی، فیزیکی، احساسی و معنوی حمایت میکنند، در حالی که پسرش از دید او پنهان میشود. مردهایی را دیدیم که دریافته بودند پسر هایی که ارزویش را داشتند در واقع در دخترانشان پدیدار گشته اند. این تجربیات شخصی آنها را به سمت باز اندیشی ودریافت مجدد از این که متن قران در باره زن و مرد چه میگوید سوق میدهد.

موزه: شما یک فمینیست مسلمان برجسته هستید. پاسخ شما به کسانی که فمینیست بودن و مسلمان بودن را متناقض و غیر قابل جمع میدانند چیست؟

در یک دوره آموزشی در خواهران  در اسلام،  یا “مساوات” شرکت کنند! واقعا، زندگی شما را تغییر می دهد. بسیاری از فمینست هایی که نظریه فمینیسم و نظریه حقوق بشر را می دانند، دانش کمی از اسلام دارند.اسلامی  که ماورای آنچه توسط  مقامات مذهبی زن ستیز یا اسلامگراهای سیاسی ، که از اسلام برای کسب قدرت سوء استفاده می کنند، وجود دارد. آنها فکر میکنند اسلام زن ستز مانند انجیل حقیقت دارد و بر مبنای آن اسلام را طرد کرده می گویند هیچ عدالت و آزادی در مذهب وجود ندارد.

برای ما در “خواهران در اسلام”  دیدگاهی اخلاقی از اسلام الهام بخش است که مدافع صد درصد برابری اخلاقی و روحانی زن و مرد است. ما این آیات را برای مثال درسوره ۳۳آیه ۳۵( که دردستورات اخلاقی‌معنوی، زنان و مردان فارغ از جنسیت مخاطب قرار گرفته اند)، سوره ۳آیه ۱۹۵ که به برابری اجتماعی زن و مرد اشاره دارد، سوره ۲ آیه ۱۸۷ که زنان و مردان مسلمان را به مانند پوشش یکدیگر توصیف میکند، سوره ۹ ایه ۷ آخرین آیه ای که درمورد رابطه بین زن و مرد است ومیگوید” و مردان و زنان با ایمان دوستان یکدیگرند که به کارهاى پسندیده وا مى‏دارند و از کارهاى ناپسند باز مى‏دارند و نماز را بر پا مى‏کنند و زکات مى‏دهند و از خدا و پیامبرش فرمان مى‏برند آنانند که خدا به زودى مشمول رحمتشان قرار خواهد داد که خدا توانا و حکیم است”. این آیات به صراحت منعکس کننده جوهر برابری طلب قران در روابط بین زن و مرد است.

این برابری طلبی همچنین به جسم انسان نیز تعمیم می یابد. آیاتی راجع به خلقت مرد و زن که اشاره به خصوصیت جفت بودن(زوج بودن) مخلوقات دارد(سوره۵۱ آیه ۴۹،سوره ۵۳آیه ۴۵، سوره۷۸آیه ۸ سوره۵۰آیه ۷، سوره۲۲آیه ۵، سوره۳۶ آیه ۳۶). از آنجایی که هر مخلوق جفت آفریده شده پس عناصر مذکر و مونث هر دو برای ایجاد مفهوم خلقت لازم و ملزوم اند. حتی اگر یکی قبل دیگری یا از دیگری به وجود آمده باشد. هیچ کدام بر هم برتری ندارد. و این بدان معناست که درخلقت انسان توسط خدا هیچ برتری یا ترجیح برای مرد یا زن وجود نداشته است.

پس اگر ما دربرابر خداوند برابر هستیم پس چرا در مقابل انسانها برابر نیستیم؟ چرا این آیات قادربه شکل دهی به ارزشهای زیربنایی و قوانین در ساختار روابط زن و مرد نیستند؟ جهان اسلام به یک تغییر زیربنایی-اعتقادی در نوع نگرش و رفتار بازنان نیاز مبرم دارد. اگر ما پیغام قران را به درستی دریافته بودیم ،امروز در صف اول جنبش فمنیستی بودیم.

موزه: بهتر است راجع به فعالیت های فعلی شما صحبت کنیم. شما اکنون” مساوات” را مدیریت میکنید، یک جنبش جهانی برای برابری و عدالت درخانواده مسلمان. ممکن است به طور خلاصه راجع به این سازمان و فعالیت هایش توضیح دهید؟

“مساوات”(که در عربی به معنی برابریست) یک جنبش جهانی برای عدل و مساوات در خانواده اسلامی است. توسط خواهران در اسلام بنیانگذاری فوریه ۲۰۰۹ در کوالالامپور، با گردهم آوردن بیش از ۲۵۰ فعال و پژوهشگر از ۴۷ کشور جهان، برای کاردرباره مساله برابری و عدالت برای زنان درجوامع مسمان آغاز به کار کرد.

امید “مساوات” به گسترش جنبش حق زنان و حقوق بشر با تاکید براسلام به عنوان منبع ترغیبی و قدرت بخش نه سرچشمه ی

ستم و تبعیض. کوششی در جهت دستیابی به افقهای جدید در ارتباط میان حقوق بشر، برابری،عدالت و اسلام. تلاشی در برقرای تعمالی جدید که مذهب دیگرنه مانعی برای برابری زنان، بلکه منبعی برای آزادی  باشد. قدرت جمعی برای قانع کردن و ترغیب دولت ها، مقامات حزبی و فعالان ایدئولوژیک غیردولتی برای اجتناب از استفاده ابزاری از مذهب و کلام خدا برای ساکت کردن صدای برابری طلبانه زنان. و فضایی که در آن حاصل کار فعالان مدنی، پزوهشگران  و اندیشه در مورد حقوق بشر و چهار چوب اسلامی و تاثیر متقابل آنها بر یددیگر به دستاوردی مشترک در جهت برابری و عدالت برای زنان مسلمان بیانجامد.

مساوات” پاسخی به نیاز مبرم زنان برای باز شناسی عمومی اسلام و تغییر مفهوم و جایگاه مذهب درجوامع آنهاست. پاسخی به نگرانی های گروه های زنانه ای که در متن اسلام به دنبال حقوق زنان بودند و از سوی اسلام گرا ها و مقامات انگ مقابله با اسلام را خورده اند. بیشتر آنان استراتژی مقابله با این حملات را نداشتند. آنان راجع به خواهران در اسلام شنیده بودند و کنجکاو بودند بدانند چگونه ما توانستیم در یک فضای عمومی این صدا را به گوش عموم برسانیم که تغییر در اسلام به نفع زنان مسلمان امکان پذیر است.

به همین دلایل است که “مساوات” گرد هم اوردن فعالان و پژوهشگران را ضروری می بیند،برای ایجاد جنبشی با پایه علمی، “مساوات” دانش فمینیستی در اسلام را توسعه میدهد، و با توسعه علمی شجاعت و قدرت انتشار عمومی این افکار بدست می آید و برابری طلبی و عدالت خواهی در اسلام گسترش می یابد و سوء استفاده از مذهب در جهت تبعیض علیه زنان پایان می پذیرد.

موزه: نسل های جوانتر چگونه می توانند در کمک به ایجاد تغییرات و توسعه قدرت زنان کمک کنند؟

جوانان با هوشیاری باید با زنان رفتاری برابر، به مثابه انسانی هم شان و هم ارزش داشته باشند. ومن ضمانت می دهم که چنین مردان جوانی به طورقطع احساس بهتری نسبت به خود نیز خواهند داشت. زنان جوان باید در مورد ارزشها، نقشها و مسوولیت ها پیش از ورود به ازدواج با دوستان مذکر و همراهان خود بحث کنند و برابری را از آنان طلب نموده معیار های والایی برای عشق، تعهد و معنای خانواده برای خود در نظر گیرند. اخیرا یک مرد جوان مالزیایی  که صاحب یک شرکت  بسیار موفق بود را دیدم که تمام اموالش را به نام همسر و دخترش کرده بود و میگفت کل در امد ماهانه اش را به حساب همسرش می ریزد تا او مدیریت مخارج را عهده دار شود و خود تنها پول تو جیبی کوچکی را روزانه برداشت میکرد وقتی پرسیدم چرا؟ گفت آگاه است که قانون خانواده اسلامی حاکم  بر ازدواج او به مردان امتیازات بیشتری می دهد و همسر او احساس نا امنی می کند از اینکه او می تواند بدون آگاهی یا رضایتش همسر دیگری برگزیند، می تواند بدون دلیل همسرش را طلاق دهد، اینکه خویشاوند ذکور او بیش از همسرش از او ارث می برند. مرد جوان همچنین اقرار می کند که پدرش مرد طماعی است و اگر او بمیرد پدرش از اموالش بیش از زن و دخترش ارث می برد. او معتقد است ایجاد اطمینان برای داشتن ثبات در ازدواج بسیار مهم است پس  به نام کردن اموالش راهی برای اعتماد سازی در چهارچوب قانونی تبعیض آمیز و جامعه ای مرد سالار بوده است.

همواره با دیدن چنین جوانانی دلگرم میشوم، مردانی که گام هایی در جهت ایجاد جامعه برابر برمی دارند. من فکر میکنم برای پایان بخشیدن به تبعیض ها درمحیط اجتماع باید نوع روابط بین زن و مرد داخل خانواده ها تغییر کند. مردی که مخالف رفتار تبعیض آمیز با همسر و دخترانش در داخل خانه است مخالف چنین تبعیضی علیه زنان در محیط اجتماعی نیز خواهد بود.

موزه: با توجه به تمام مخالفت ها و چالش ها چه چیز شما را به ادامه راه مصمم می کند؟

خوشبینی. امیدواری به اینکه دنیا در حال تغییر است، زنان و مردان در حال تغییرند و کسانی که در مقابل این تغییرات مقاومت کنند نابود خواهند شد.

موزه: مخاطبان ما حمایت بسیاری از شما در ادامه راهتان می نمایند. بفرمایید چگونه می توانیم با خواهران در اسلام  یا “مساوات” در ارتباط باشیم و چه کاری از دست ما ساخته است؟

مطالب ما را مطالعه کنید، راجع به آن صحبت کنید، پیام ما را انتشار دهید. حقیقتا دانش قدرت است. ما را در فیس بوک و توییتر دنبال کنید.

به وبسایت ما مراجعه نمایید و در آنجا راه های زیادی می یابید برای اینکه چگونه می توانید بخشی از مجموعه در حال توسعه “مساوات” باشید. تجربیات خود را درتلاش برای تغییر قانون خانواده اسلامی یا مساله برابری و عدالت در جوامع اسلامی با ما به اشتراک بگذارید. ما می توانیم فعالیت های شما را بر روی فصلنامه الکترونیک “دیدگاه مساوات” قرار دهیم و از طرق فیس بوک وتوییتر در شبکه جهانی انتشار دهیم.

زینا انور یکی از اعضای موسس” خواهران در اسلام و مدیر “مساوات” ، جنبش جهانی برای مساوات و عدالت درخانواده مسلمان است. او از پیشگامان جنبش زنان برای پایان دادن به استفاده ابزاری از اسلام برای توجیه تبعیض علیه زنان است. فعالیت های پیشروی زنان برای درک اسلام از زاویه ای درست و ایجاد تریبونی برای رساندن صدای برابری و عدالت خواهی زنان منجر به شکل گیری “مساوات” در سال ۲۰۰۹ شد. این حرکت مبتنی بر دانش، فعالان و پژوهشگران را گرد هم می آورد تا دوگانگی میان اسلام و حقوق بشر و قطع ارتباط میان قوانین و واقعیات را از میان بردارد.زینا همچنین ستونی راجع به مسایل سیاسی، مذهبی وحقوق زنان درماهنامه ای به نام سهیم کردن ملت، دارد. او عضو سابق کمسیون حقوق بشر مالزی است. کتاب او،احیا گری در اسلام ، به یکی از منابع استاندارد تحصیلی در مطالعات اسلامی در مالزی تبدیل شده است.

ترجمه: مریم بابایی

منبع: موزه بین المللی زنان مسلمان


Tags: , , , ,

پاسخ دهید